หลากผลิตภัณฑ์ส้มสีทอง ของฝากจากสวนบ้านเกษตรน่าน
จากส้มลูกที่ขายไม่ได้ราคา สู่แยม น้ำพริก หมี่กรอบ และเยลลีรางวัลที่หนึ่งของจังหวัด
ส้มสีทองเป็นผลไม้ขึ้นชื่อของเมืองน่านมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2480 วันนี้มันเดินทางออกจากสวนในรูปของฝากที่ถือขึ้นเครื่องได้
ส้มสีทองเป็นผลไม้ขึ้นชื่อของเมืองน่าน เริ่มปลูกมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2480 โดยอาจารย์คำรพ นุชนิยม ศึกษาธิการจังหวัดน่านในเวลานั้น เป็นผู้นำกิ่งตอนส้มเขียวหวานมาลงที่น่าน แต่พอออกผล เปลือกกลับไม่เขียวเหมือนต้นแม่ ทว่าเป็นสีเหลืองทองอร่าม ผลทรงแป้น หัวท้ายบุ๋ม เปลือกบาง เส้นใยน้อย รสหวานอมเปรี้ยว
คำอธิบายอยู่ที่อุณหภูมิกลางวันกับกลางคืนของน่านที่ต่างกันถึง 8 องศาเซลเซียส ทำให้สารกลุ่มแคโรทีนอยด์ในเปลือกแสดงสีเหลืองทอง บวกกับแร่ธาตุเฉพาะตัวในดิน จึงได้รสชาติที่หาจากที่อื่นไม่ได้ กลายเป็นชื่อใหม่ว่า “ส้มสีทอง” และได้ขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ของไทยมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2556
สวนใกล้เมือง สำหรับคนที่เวลาไม่พอ
พื้นที่ปลูกส้มสีทองมากที่สุดของน่านอยู่ที่อำเภอทุ่งช้าง เพราะภูมิอากาศเหมาะที่สุด แต่นักท่องเที่ยวที่มาเยือนเมืองน่านมักไม่มีเวลาพอจะขึ้นไปถึงนั่น
โชคดีที่ยังมีสวนบ้านเกษตรน่าน สวนส้มสีทองในอำเภอภูเพียง ห่างจากตัวเมืองแค่นิดเดียว จึงได้เที่ยวสวน ชมทิวทัศน์ท้องทุ่งกับทิวเขา และชิมส้มสด ๆ จากต้น ส้มที่นี่ปลูกแบบเกษตรอินทรีย์ ไม่มีสารเคมีตกค้าง
จากผลที่ขายไม่ได้ราคา สู่ของฝากห้าอย่าง
“สวนนี้เริ่มมาตั้งแต่ประมาณปี 2559 สามีใกล้จะเกษียณอายุราชการ เรามีที่ดินแปลงเล็ก ๆ ก็เลยคิดว่าจะมาทำสวนส้มสีทองกันดีกว่า ใช้ชีวิตอยู่อย่างสงบในช่วงบั้นปลาย” คุณวิลาวรรณ ประระมะ เจ้าของสวนเล่าถึงจุดเริ่มต้น
ช่วงที่ผลผลิตออกเยอะ หรือได้ลูกเล็กที่ขายไม่ได้ราคา เธอจึงไปอบรมด้านวิทยาศาสตร์การอาหารเรื่องการแปรรูป หลักสูตรสอนทำเยลลี แต่เธอขอสูตรแยมจากส้มสีทองแทน กลายเป็นผลิตภัณฑ์ตัวแรกที่ได้รางวัลสี่ดาวจากโอทอป ส้มลูกใหญ่ที่ไม่มีคนซื้อก็เอามาฝานทำส้มอบน้ำผึ้ง ตามด้วยน้ำพริกส้มสีทองที่ได้ถึงห้าดาว แล้วต่อด้วยหมี่กรอบส้มสีทองซึ่งกินง่ายพกสะดวก ล่าสุดคือเยลลีส้มสีทองสอดไส้มะไฟจีน ที่คว้ารางวัลที่หนึ่งของจังหวัดน่าน
ผลก็คือการมาเยือนสวนส้มสีทองครั้งนี้ไม่ต้องหอบส้มใส่ลังกลับไปฝากใคร เพราะมีของแปรรูปให้เลือกหลายอย่าง ถือง่าย ขนสะดวกกว่ากันมาก
สวนบ้านเกษตรน่าน
เลขที่ 246 หมู่ 2 ตำบลท่าน้าว อำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน 55000
ราคา · แยมส้มสีทอง กระปุกละ 110 บาท · ส้มอบน้ำผึ้ง ซองละ 35 บาท · น้ำพริกส้มสีทอง กระปุกละ 70 บาท · หมี่กรอบส้มสีทอง กล่องละ 35 บาท · เยลลีส้มสีทองสอดไส้มะไฟจีน ห่อละ 35 บาท
ฤชากร เป๋าสมบัติ – ภาพ
20 มีนาคม 2567
